[Uye Girisi Yapiniz. ](12/2001)







<CENTER>T.C.
ANKARA VALİLİĞİ
DEFTERDARLIĞI

Vasıtasız Vergiler Gelir Müdürlüğü
</CENTER>




SAYI : B.07.4.DEF.0.06.11/GVK-37
KONU :



İLGİ : ..................... tarihli dilekçeniz.



İlgide kayıtlı dilekçenizin incelenmesinden; ............. Vergi Dairesi Müdürlüğünün ....................... vergi numarasında kayıtlı G.M.S.İ mükellefi olduğunuz, Ankara İli Çankaya ilçesi ................ Mahallesinde kain ........... ada 30 ve 31 parsellerde Kat Karşılığı İnşaat Yapım ve Gayrımenkul Satış Vaadi Sözleşmesi yaparak 31 parsel üzerinde yapacağınız binanın tamamını arsa sahibine, 30 parsel üzerindeki binayı ise kendi adınıza mülk edinerek kiraya verebileceğinizi, diğer taraftan bu amacınızı gerçekleştirmek için gerekirse yanınıza bir ortak da alabileceğinizi belirterek, kendinizin ve ortağınızın gelir vergisi ve katma değer vergisi mükellefiyeti ile ilgili olarak Defterdarlığımızdan görüş talep ettiğiniz anlaşılmıştır.

193 sayılı Gelir vergisi Kanunu’nun 37’nci maddesinin 1’nci fıkrasında; “Her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar ticari kazançtır.” hükmüne yer verilmiştir.

Aynı maddenin 2’nci fıkrasının 4 numaralı bendinde, gayrimenkullerin alım, satım ve inşa işleriyle devamlı olarak uğraşanların bu işlerinden elde ettikleri kazancın ticari kazanç olduğu hükme bağlanmış olup, 4. fıkrasında ise “Ticari kazanç, Vergi Usul Kanunu hükümlerine ve bu Kanunda yazılı gerçek (Bilanço veya işletme hesabı esası) veya (4369 sayılı Kanunun 81/C-2’nci maddesiyle değişen ibare) (1.11999 tarihinden geçerli olmak üzere) basit usullere göre tespit edilir.” hükmü yer almıştır.

Diğer taraftan, ticari faaliyet emek-sermaye organizasyonuna dayanmakta olup, kazanç sağlama niyet ve kastının bulunup bulunmaması böyle bir organizasyon tarafından icra edilen faaliyetin ticari faaliyet olma niteliğine etki etmemektedir. Ancak, bir faaliyetin ticari faaliyet sayılabilmesi için kazanç sağlama niyet ve kastı gerekmemekle birlikte faaliyeti icra eden organizasyonun bütün unsurlarıyla birlikte değerlendirildiğinde kazanç sağlama potansiyeline sahip olması, şahsi ihtiyaç kapsam ve sınırlarını aşması gerekmektedir.

Bu nedenle, söz konusu parsellere kendi adınıza inşa edeceğiniz daireler dolayısıyla şahsi ihtiyaç kapsam ve sınırlarını aşması ve kazanç sağlama potansiyeline sahip olması nedeniyle kendinizin ve ortağınızın Gelir Vergisi Kanunu’nun ticari kazanca ilişkin hükümleri çerçevesinde vergiye tabi tutulması gerekmektedir.
Söz konusu daireleri dilekçenizde belirttiğiniz üzere satmayıp kendinize mülk edinmek istemeniz halinde ise emsal bedeli ile işletmeden çekerek ticari kazanca yönelik başkaca bir faaliyetinizin bulunmaması halinde ticari kazanç yönünden gelir vergisi mükellefiyetinizin sona ermesi gerekmektedir.
Öte yandan, şahsınıza ait gayrimenkulleri kiraya vermeniz halinde elde edeceğiniz gelirin Gelir Vergisi Kanunu’nun 70’inci maddesi gereğince gayrimenkul sermaye iradı olarak vergilendirilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan; 16 Aralık 1988 tarih ve 20021 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 30 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin “Arsa Karşılığı İnşaat İşinde Katma Değer Vergisi Uygulanması” başlıklı (D) bölümünde;

Arsa Karşılığı inşaat işinde katma değer vergisi uygulaması ile ilgili olarak bu Tebliğin yayım tarihinden itibaren aşağıdaki açıklamalara göre işlem yapılması uygun görülmüştür.

Arsa Karşılığı İnşaat işinde iki ayrı teslim söz konusudur. Bunlardan birincisi, arsa sahibi tarafından müteahhide arsa teslimi; ikincisi ise müteahhit tarafından arsaya karşılık olarak arsa sahibine verilen konut veya işyeri teslimidir. Karşılık olarak gerçekleşen bu teslimlerin her birinin katma değer vergisi karşısındaki durumu aşağıda açıklanmıştır.

1-Arsa Sahibi Tarafından Müteahhide Arsa Teslimi:

Arsanın bir iktisadi işletmeye dahil olması veya arsa sahibinin arsa alım satımını mutad ve sürekli bir faaliyet olarak sürdürmesi halinde, konut veya işyeri karşılığı müteahhide yapılan bu arsa teslimi katma değer vergisine tabidir.

Ancak arsa sahibinin, gerçek usulde mükellefiyetini gerektirmeyecek şekilde, arızi bir faaliyet olarak arsasını daire veya işyeri karşılığında müteahhide tesliminde vergi uygulanmayacaktır.

2-Müteahhit Tarafından Arsa Sahibine Konut veya İşyeri Teslimi:

Katma Değer Vergisi Kanununun geçici 8. maddesi gereğince, 150 m2’ye kadar konutların teslimi 31.12.1992 tarihine kadar katma değer vergisinden istisna edilmiştir. Söz konusu istisna uygulaması ile ilgili olarak 9 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği’nde gerekli açıklamalar yapılmıştır.

Buna göre, müteahhit tarafından arsa sahibine, arsanın karşılığı olarak yapılan 150 m2’ye kadar konut teslimlerine katma değer vergisi uygulanmayacaktır. Müteahhit tarafından arsa sahibine yapılan işyeri veya 150 m2’den büyük konut teslimlerinde ise emsal bedel üzerinden katma değer vergisi uygulanacaktır.” denilmiştir.

Ancak Katma Değer Vergisi Kanununun geçici 8. maddesinin uygulama süresi 31.12.1997 tarihinde sona erdiğinden Katma Değer Vergisi Kanununun 28. maddesine ekli (I) sayılı listenin 9 numaralı bendi gereğince net alanı 150 m2’ye kadar konut teslimleri %1, 150 m2’yi aşan konut teslimleri ise emsal bedel üzerinden %18 oranında katma değer vergisine tabi olacaktır.

Bu itibarla, yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda mükellefiyetinizle ilgili ödevlerinizin tarafınızca yerine getirilmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.